Kedi & Köpek Aşısı Hakkında Bilmeniz Gerekenler
WSAVA 2024 Rehberi Doğrultusunda Karma + Kuduz Aşı Protokolü
- Argos Veteriner Kliniği
- 01.01.2025
WSAVA 2024 Rehberi Doğrultusunda, PETVET Kayıtlı Aşı Protokolü
Argos Veteriner Kliniği olarak Çekmeköy'de, kedi ve köpekleriniz için WSAVA (Dünya Küçük Hayvan Veteriner Hekimleri Birliği) 2024 rehberine uygun aşı uygulaması yapıyoruz. Aşı, hayvanınızın hayatı boyunca en önemli koruyucu sağlık önlemidir — ölümcül hastalıklara karşı %95+ koruma sağlar. Aşı protokolümüz uluslararası standartlardadır: WSAVA 2024 Vaccination Guidelines (kedi ve köpek), AAHA 2022 Canine Vaccination Guidelines, AAHA/AAFP 2020 Feline Vaccination Guidelines ve 5199 Sayılı Hayvanları Koruma Kanunu'na uyumlu. Tüm aşılar PETVET sistemine kaydedilir ve WhatsApp/SMS aşı hatırlatma sistemimizle takip edilir. 15 yılı aşkın deneyimimiz ve modern soğuk zincirimizle yavru aşı serisinden yıllık rapellere, kuduz aşısından yurt dışı seyahat için FAVN titrasyon testine kadar tüm aşı ihtiyaçlarınızı karşılıyoruz. Pet pasaport: Yurt dışı seyahat için pet pasaport düzenlemesi ve FAVN (kuduz titrasyon) testi hizmetlerimiz mevcuttur. Argos, Tarım ve Orman Bakanlığı onaylı bir kliniktir. Aşı randevusu: +90 537 591 80 08
Argos'ta Uyguladığımız Aşı Türleri (WSAVA 2024)
Aşılar, WSAVA tarafından "core" (temel — tüm hayvanlara önerilir) ve "non-core" (ihtiyaca göre — yaşam tarzına bağlı) olarak sınıflandırılır. Argos'ta tüm core aşılar standart olarak uygulanır; non-core aşılar hayvanın yaşam tarzına göre önerilir. WSAVA, "minimal aşı" felsefesini destekler — her hayvana her aşıyı yapmak yerine, bireysel risk değerlendirmesi ile takvim oluşturmak. Aşağıda kedi ve köpek için uyguladığımız aşıları ve ardından yavru aşı takvimini bulabilirsiniz.
Kedi Aşıları
Kediler için core ve non-core aşı seçenekleri. Yavru aşı serisi 6-8. haftada başlar, 16. haftada tamamlanır.
- FVRCP (Karma): Feline Viral Rhinotracheitis (Herpes) + Calicivirus + Panleukopenia
- FVRCP rapel: yetişkinde yıllık veya 3 yıllık
- Kuduz aşısı: 12+ haftalıkta ilk doz, yıllık rapel (yasal zorunluluk)
- FeLV (Kedi Lösemi — non-core): dış mekana çıkan ve çoklu-kedili evlerde önerilir
- Önce FeLV testi yapılır — pozitifse aşı uygulanmaz
Tanı: Aşı öncesi fizik muayene ve gerekirse FeLV/FIV testi
Köpek Aşıları
Köpekler için core ve non-core aşı seçenekleri. Yavru aşı serisi 6-8. haftada başlar, 16. haftada tamamlanır.
- DHPPi (Karma): Distemper + Hepatit + Parvovirus + Parainfluenza
- DHPPi rapel: yetişkinde yıllık veya 3 yıllık
- Kuduz aşısı: 12+ haftalıkta ilk doz, yıllık rapel (yasal zorunluluk)
- Leptospirosis (non-core): sokak suyu ve kemirgen teması olan köpekler, yıllık rapel
- Bordetella / Kennel Cough (non-core): pansiyon, kuaför, eğitim merkezine giden köpekler
Tanı: Aşı öncesi fizik muayene ve yaşam tarzı sorgulaması
| Yaş | Kedi (FVRCP) | Köpek (DHPPi) | Kuduz | Notlar |
|---|---|---|---|---|
| 6-8 hafta | 1. doz | 1. doz | — | Aşı serisi başlangıcı |
| 10-12 hafta | 2. doz | 2. doz | — | Antikor takviyesi |
| 14-16 hafta | 3. doz (final) | 3. doz (final) | 1. doz | Seri tamamlanır + kuduz başlar |
| 1 yaş | Rapel | Rapel | Rapel | İlk yıllık rapel |
| 2 yaş+ | Yıllık veya 3 yıllık | Yıllık veya 3 yıllık | Yıllık | Yetişkin protokolü |
| Senior (7+) | Antikor titre testi opsiyonel | Antikor titre testi opsiyonel | Yıllık (zorunlu) | Bireysel değerlendirme |
Yavru Aşı Takvimi — Önemli Notlar
Yavru hayvanlarda aşı serisi anneden geçen antikorların azalması ile başlar. Erken başlamak (6 haftadan önce) etkisiz, geç başlamak (16 haftadan sonra) riskli olabilir. Aşağıdaki noktalar WSAVA 2024 protokolü gereği titizlikle uygulanır. Aşı serisi 16 haftaya kadar tamamlanmalıdır. Dozlar arası 3-4 hafta olmalı — daha az aralık etki düşüklüğüne, daha çok aralık koruma açığına yol açar. Aşı sonrası 7-10 gün dış mekan teması sınırlı tutulmalıdır; tam koruma henüz oluşmamıştır. Mide-bağırsak rahatsızlığı, ateş veya halsizlik varsa aşı ertelenir. Karma aşı ve kuduz aynı seansta yapılabilir (12+ hafta için) — ancak farklı bölgelerden uygulanır. Aşı serisi başlamadan önce iç ve dış parazit arındırma yapılır. Yavrular anneden plasenta ve emzirme yoluyla parazitler alabilir; aşıdan önce bu parazitlerin temizlenmesi bağışıklık sisteminin aşıya güçlü yanıt vermesini sağlar.
Avrupa Birliği Ülkeleri
AB ülkelerine seyahat için kapsamlı belge ve test gereksinimleri vardır.
- Pet pasaport (zorunlu)
- Mikroçip (ISO 11784/11785 standardında)
- Kuduz aşısı — en az 30 gün önce
- FAVN testi — özellikle direkt seyahat için
- Bazı ülkelerde tasma ve ağızlık zorunlu
Ne yapmalı: En az 6 ay öncesinden sürece başlanmalı. Argos'ta tüm süreç tek elden yönetilir: mikroçip → kuduz aşısı → 30 gün bekleme → FAVN → pasaport.
ABD ve Kanada
Kuzey Amerika ülkelerine giriş için farklı belge seti gerekir.
- Resmi sağlık sertifikası (zorunlu)
- Kuduz aşısı belgesi (güncel)
- Bazı eyaletler için ek testler
- Havayolu şirketine özel kurallar olabilir
- Çıkış öncesi 10 gün içinde sağlık sertifikası
Ne yapmalı: Kuzey Amerika için AB standardı FAVN testi zorunlu değildir; ancak havayolu ve varış noktasına özel kurallar ayrıca kontrol edilmelidir.
Birleşik Krallık (İngiltere)
İngiltere için ek gereksinimler, özellikle köpekler için tapeworm tedavisi içerir.
- Pet pasaport ve standart belgeler
- Mikroçip ve kuduz aşısı
- FAVN testi gerekli
- Tapeworm tedavisi (köpekler için)
- Tedavi giriş öncesi 24-120 saat aralığında yapılmalı
Ne yapmalı: Tapeworm tedavisinin zamanlaması kritik — çok erken veya çok geç yapılırsa giriş reddedilebilir. Argos'ta bu zamanlama tam olarak planlanır.
Asya, Avustralya ve Karayipler
Uzak destinasyonlar genellikle karantina veya genişletilmiş test gerektirir — erken planlama şart.
- Karantina süresi olabilir (7-30+ gün)
- Genişletilmiş kuduz titrasyon testi
- Ek parazit ve hastalık testleri
- İthalat izni başvurusu (bazı ülkeler)
- Özellikle Avustralya için çok katı kurallar
Ne yapmalı: Bu destinasyonlar için en az 6 ay, ideal olarak 9-12 ay öncesinden planlamaya başlayın. Varış ülkesinin resmi hükümet sitelerinden güncel kuralları teyit edin.
Pet Pasaport ve Yurt Dışı Seyahat
Yurt dışına çıkacak kedi ve köpekler için pet pasaport düzenlemesi ve FAVN (kuduz titrasyon) testi hizmetlerini sunuyoruz. Argos, Tarım ve Orman Bakanlığı onaylı bir kliniktir. Pet pasaport, hayvanınızın uluslararası seyahat belgesidir. İçinde hayvan kimlik bilgileri (ad, ırk, cinsiyet, doğum tarihi), mikroçip numarası (15 haneli), aşı geçmişi (özellikle kuduz), sahip bilgileri, veteriner hekim onayı ve Bakanlık mührü yer alır. FAVN (Fluorescent Antibody Virus Neutralization) testi, kuduz aşısının yeterli antikor oluşturduğunu kanıtlar (≥0.5 IU/ml). Avrupa Birliği ülkeleri ve bazı diğer ülkeler giriş için bu testi ister. Kuduz aşısından en az 30 gün sonra yapılabilir. Argos'ta kan örneği alınır ve Etlik Veteriner Kontrol Merkez Araştırma Enstitüsü'ne (VKMAEM) gönderilir; sonuç genellikle 4-6 haftada döner. Ülkelere göre gereklilikler farklılık gösterir. Aşağıda başlıca destinasyonlar ve gerekli belgeler listelenmiştir. Seyahat planınız varsa en az 6 ay öncesinden bizimle iletişime geçmenizi öneriyoruz.
Pet Pasaport Süreç Zaman Çizelgesi
Yurt Dışı Seyahat İçin Aşı ve Pasaport Zaman Çizelgesi
Mikroçip Uygulaması
6+ ay önceISO 11784/11785 standardında mikroçip takılır. Zaten varsa bu adım atlanır. Mikroçip tüm süreçin ön koşuludur; kuduz aşısından önce uygulanmış olmalıdır.
Kuduz Aşısı
5+ ay önceMikroçip takıldıktan sonra kuduz aşısı uygulanır (sıra önemli). Aşı PETVET sistemine kaydedilir ve pasaporta işlenir.
30 Gün Bekleme
Aşı sonrasıAntikorların oluşması için en az 30 gün beklenir. Bu süre sonrasında FAVN testi için uygun seviyeye ulaşılır.
FAVN Testi
4-5 ay önceKuduz aşısından en az 30 gün sonra kan örneği alınır, Etlik VKMAEM'e gönderilir. Antikor seviyesi ≥0.5 IU/ml olmalıdır. Sonuç genellikle 4-6 haftada döner.
Pet Pasaport Düzenleme
1-2 ay önceTüm bilgiler (mikroçip, aşı geçmişi, FAVN sonucu, sahip bilgileri) pasaporta işlenir. Veteriner hekim onayı ve Bakanlık mührü ile tamamlanır.
Sağlık Sertifikası
Çıkış öncesi 10 günÇıkış tarihinden en fazla 10 gün önce resmi sağlık sertifikası alınır. Son fizik muayene ve güncel sağlık durumu kayda geçer. Havayolu ve varış ülkesi ek belgeler isteyebilir.
Aşı uygulandıktan sonra hayvanınızın izlenmesi ve bir sonraki rapelin zamanında yapılması önemlidir. İlk 24-48 saat hafif halsizlik, iştahta kısa süreli azalma ve aşı bölgesinde hafif şişlik normaldir — bağışıklık sistemi yanıt veriyor demektir. Bu belirtiler 1-2 günde geçer. Ancak bazı belirtiler anaflaktik reaksiyon olabilir ve acil müdahale gerektirir: yüzde belirgin şişlik, soluma güçlüğü, şiddetli kusma veya ishal, kollaps, ağız çevresinde morarma, aşırı kaşıntı veya kovan tarzı döküntü. Bu durumlarda Argos acil hattını arayın: 0537 591 80 08 (5 dk yanıt). Anaflaktik reaksiyon nadirdir (1/10.000 altı) ancak ciddi olabilir. Aşı sonrası ilk 24 saat dinlendirin, bol su sunun, hafif yemek verin. İlk 3-5 gün banyo yaptırmayın. İlk 7 gün diğer hayvanlarla yoğun temas önerilmez (koruma henüz tam oluşmamıştır). WhatsApp ve SMS Hatırlatma Sistemimiz: Argos'ta her hayvanın aşı takvimi sistemimize kaydedilir. Bir sonraki rapel için 30 gün önce SMS, 7 gün önce WhatsApp hatırlatma gönderilir. PETVET kaydı otomatik güncellenir. Bu sistem sayesinde aşı atlama oranımız %2 altında — tipik klinikte bu oran %15-20'dir. Antikor Titre Testi: 7+ yaş hayvanlarda "her yıl aşı" yerine antikor titre testi önerilebilir. Hayvanın hala yeterli koruyuculuğa sahip olup olmadığını gösterir; yeterliyse aşı ertelenir. WSAVA 2024 rehberi titre testlerini destekler. Kuduz aşısı yasal zorunluluk olduğu için titre testi geçerli değildir — kuduz her yıl yapılmalıdır. Aşı randevusu ve bilgi: +90 537 591 80 08.
Sıkça Sorulan Sorular
- WSAVA 2024 rehberine göre yavru aşı serisi 6-8. haftada başlar. İlk doz çok erken yapılırsa anneden geçen antikorlar aşıyı etkisizleştirir; çok geç başlanırsa hayvan o süreçte hastalıklara karşı korumasız kalır. Argos'ta 6-8 haftalık yavrulara ilk karma aşı, sonra 3-4 hafta arayla 2 doz daha uygulanır — toplam 3 doz, 16. haftaya kadar tamamlanır. Kuduz aşısı 12+ haftalıkken eklenir. Yavru aşı serisi tamamlanmadan dış mekana sınırlı çıkış önerilir.
- Evet, 5199 Sayılı Hayvanları Koruma Kanunu gereği tüm sahipli kedi, köpek ve gelinciklere kuduz aşısı zorunludur. İlk doz 12+ haftalıkken yapılır. Sonraki rapeller genellikle yıllık olmakla birlikte, bazı modern aşılarda 3 yıllık koruma sağlanır (Türkiye'de henüz yıllık standart). Tüm kuduz aşıları PETVET sistemine kaydedilir. Aşı yaptırmamak hem yasal sorun hem hayvanın hayatı için risktir. Türkiye'de hâlâ kuduz vakaları görülmekte, özellikle sokak hayvanları temasında risk yüksektir.
- Evet, 12 haftalıktan büyük yavrularda karma aşı ve kuduz aynı seansta yapılabilir. Bu uygulama sahibe kolaylık sağlar, hayvana ekstra stres yaşatmaz. Ancak iki aşı aynı bölgeden değil, farklı bölgelerden uygulanır (örn. karma sağ omuzdan, kuduz sol omuzdan). Çok küçük yavrularda veya immün sistemi zayıf hayvanlarda hekim aşıları aralayabilir. Argos'ta her vaka bireysel değerlendirilir.
- WSAVA 2024 rehberi her hayvana her yıl tüm aşıları önermez — bireysel risk değerlendirmesi yapılması gerekir. Antikor titre testi, hayvanın hâlâ yeterli koruyuculuğa sahip olup olmadığını gösterir. Yeterliyse aşı ertelenebilir. Özellikle yaşlı hayvanlarda (7+ yaş) titre testi önerilir. Ancak kuduz aşısı yasal zorunluluk olduğu için titre testi geçerli değildir — kuduz her yıl yapılmalıdır. Karma aşı için titre testi seçeneğini Argos'ta sunuyoruz.
- İlk 24-48 saat hafif halsizlik, iştahsızlık ve aşı bölgesinde hafif şişlik normaldir — bağışıklık sistemi yanıt veriyor demektir. Bu belirtiler 1-2 günde geçer. Ancak şu belirtiler anaflaktik reaksiyon olabilir ve hemen müdahale gerektirir: yüzde belirgin şişlik, soluma güçlüğü, şiddetli kusma veya ishal, kollaps, ağız çevresinde morarma. Bu durumda Argos acil hattını arayın: 0537 591 80 08 (5 dk yanıt). Anaflaktik reaksiyon nadirdir (1/10.000 altı) ancak ciddi olduğu için bilinmesi önemlidir.
- Yurt dışı seyahat planınız varsa en az 6 ay önceden planlama başlatmanız önerilir. Süreç şöyle ilerler: mikroçip takılır (zaten varsa atlanır), mikroçipten sonra kuduz aşısı yapılır, kuduz aşısından en az 30 gün sonra FAVN için kan örneği alınır (AB ülkeleri için), örnek Etlik VKMAEM'e gönderilir, sonuç genellikle 4-6 haftada döner, pasaport düzenlenir, çıkış öncesi 10 gün içinde sağlık sertifikası alınır. Argos'ta planlama, kan alımı ve gönderim süreci tek elden yönetilir. Erken planlama stres ve gecikme riskini azaltır.
- FAVN (Fluorescent Antibody Virus Neutralization), kuduz aşısının yeterli antikor oluşturduğunu kanıtlayan kan testidir. AB ülkeleri ve bazı diğer ülkeler hayvanın ülkeye girişi için bu testi ister — sadece aşı belgesi yetmez. Test sonucu ≥0.5 IU/ml olmalıdır. Argos'ta kan örneği alınır ve Türkiye'nin yetkili referans laboratuvarı olan Etlik Veteriner Kontrol Merkez Araştırma Enstitüsü'ne (VKMAEM) gönderilir. Test sonucu genellikle 4-6 haftada döner. Önemli: kuduz aşısından en az 30 gün sonra kan alınmalıdır (antikorların oluşması için). Test geçerlilik süresi seyahat tarihinden geriye doğru genellikle 1 yıldır.
- Argos'ta her hayvanın aşı takvimi sistemimize kaydedilir ve hatırlatma sistemimiz devrededir: bir sonraki rapelden 30 gün önce SMS hatırlatma, 7 gün önce WhatsApp mesajı ve randevu öneri tarihleri, PETVET kaydı otomatik güncellenir, Tarım Cebimde uygulamasında da görünür. Bu sistem sayesinde aşı atlama oranımız %2 altında — tipik klinikte bu oran %15-20'dir. Sahip değişikliği veya iletişim güncellemesi olduğunda bizi bilgilendirmenizi rica ederiz.
- Yaşlı hayvanların (7+ yaş) aşıları kesilmez — tam tersine, bağışıklık sistemleri zayıflamış olabilir ve korunma daha önemli olabilir. WSAVA 2024 yaklaşımı yaşlı hayvanlarda titre testi kullanımını destekler: bağışıklık seviyesi ölçülür, gerekirse aşı yapılır. Kuduz aşısı yasal zorunluluk olduğu için yıllık devam eder. Yaşlı hayvanlarda aşı öncesi genel sağlık değerlendirmesi (kan testi, fizik muayene) önerilir — kronik hastalık varsa aşı protokolü ayarlanır.
- Sahiplenme tebrikler! İlk adım kapsamlı bir muayene, parazit testi ve bulaşıcı hastalık taraması (kediye FeLV/FIV testi, yavru köpeğe Parvo testi). Testler temiz çıkarsa aşı serisi başlar — yetişkin hayvanlarda 'tek doz yetişkin protokolü' uygulanır (genellikle 2 doz, 3-4 hafta arayla). Kuduz aşısı 12+ haftalıkken yapılır. Aynı zamanda mikroçip, PETVET kaydı ve iç-dış parazit tedavisi yapılır. Argos'ta sokaktan sahiplenilen hayvanlar için tüm bu işlemler kombine edilebilir. Randevu: 0537 591 80 08.
- kedi aşısı
- köpek aşısı
- çekmeköy aşı
- WSAVA 2024
- karma aşı
- FVRCP kedi
- DHPPi köpek
- kuduz aşısı
- PETVET kaydı
- pet pasaport
- FAVN testi
- kuduz titrasyon
- yavru aşı takvimi
- antikor titre testi
- yurt dışı seyahat hayvan
- 5199 sayılı kanun
- aşı hatırlatma
- Çekmeköy veteriner
